Nieuws

 

Archief Van de Federatie Z–W–Vlaanderen en de Afdeling Kortrijk

Het archief van de federatie Zuid-West-Vlaanderen en de afdeling Kortrijk werd begin 2018 geschonken aan Dacob vzw. De stukken bevonden zich in het oude partijlokaal 'Café 1917' te Kortrijk. Het archief geeft een mooi overzicht van de werking van een kleine federatie waarin de afdeling Kortrijk een centrale rol speelde. De lokale werking en de voorbereidingen voor acties en verkiezingen komen mooi aan bod. Daarnaast geven diverse stukken en dossiers een inzicht in de financiële werking van de federatie en de lokale afdeling.

Het archief bevat ook stukken van de v.z.w. Socio-Cultureel Centrum 'Club Werner Vandenborre'. Deze vereniging werd opgericht door de KPB afdeling te Kortrijk met als doel socio-culturele en ontspanningsactiviteiten (tombola's, wedstrijden, feesten) te organiseren. Het richtte overigens ook een winkel in met producten uit het Oostblok. Hoewel ze in zekere mate autonoom werkte, was er een indirecte band met de partij. De v.z.w. had lokaal een enorme impact, was een bron van inkomsten (evenals het café) en was in zekere mate een stem voor de KPB. Hiermee verbonden zijn de stukken betreffende de N.V.'s Stimosoc en Stimobel. Beide vennootschappen werden opgericht, respectievelijk in 1974 en 1975, voor het beheren van de immobiliën van de KPB. Door de jaren heen, streefde de Kortrijkse tak ook hier naar meer onafhankelijkheid en nam de touwtjes in eigen handen.

Tenslotte bevat de collectie nog enkele mooie objecten, Sovjet sculpturen en unieke partijvlaggen.

Lees meer en download de inventaris hier.

 

De 'foulards' van de KPB

CArCoB beheert een heel mooie collectie sjaals waarvan sommige ontworpen zijn door bekende artiesten zoals Pablo Picasso, Fernand Léger, Jean Amblard en Louis Deltour.

Een inventaris hiervan is nu beschikbaar. Deze halsdoeken komen voor een groot deel uit het archief van Michel Vanderborght, die gedurende vele jaren nationaal secretaris van de Communistische Jeugd was en als dusdanig één van de organisatoren van de Wereldfestivals van de Jeugd. Naar aanleiding van deze festivals creëerden diverse artiesten 'foulards' die door de deelnemers werden gedragen. Alle festivals, behalve het eerste van 1947, tot en met het elfde festival van de Wereldfederatie van de democratische Jeugd te Havana zijn vertegenwoordigd in de verzameling.

Lees hier het volledige artikel

 

Een nieuwe bibliografie over de geschiedenis van de KPB/PCB

“Van “internationale” tot “incident”. Duizend-en-één titels over een onvoltooide revolutie.

Zo noemt Hugo Verstrepen zijn bibliografie over de geschiedenis van de Kommunistische Partij van België. Bij het voorbereiden van een artikel over de Mechelse KPB-afdeling en -federatie stelde hij vast dat een algemeen literatuuroverzicht over de KPB ontbrak. De bestaande overzichten zijn immers vaak beperkt of spitsen zich toe op specifieke thema's.

Om deze leemte te vullen ploos Verstrepen talloze bibliografieën in boeken en ongepubliceerde licentiaatsverhandelingen uit, nam allerlei retrospectieve bibliografieën, tijdschriften en vele artikels door. Toch noemt hij zijn werk een selectieve bibliografie bedoeld als werkinstrument. Een gedrukte bibliografie is snel verouderd, maar daar het hier om een digitale publicatie gaat, kan ze snel geactualiseerd en aangevuld worden...

De “Duizend-en-één titels over een onvoltooide revolutie” is opgedeeld in twee hoofdstukken. In een eerste hoofdstuk zijn de titels alfabetisch geklasseerd, het tweede hoofdstuk bevat een thematische onderverdeling. Deze indeling is natuurlijk arbitrair en hoofdzakelijk toegespitst op een eerder klein aantal onderwerpen. De thema's dienen dus louter als tool om op een efficiënte manier publicaties terug te vinden.

Wat dit alles nog interessanter maakt zijn de talloze hyperlinks die zijn opgenomen en de geïnteresseerden meteen doorverwijzen naar de desbetreffende artikels. Dat er hiaten zijn is vanzelfsprekend.Veel links hebben immers slechts een tijdelijk karakter of publicaties zijn veranderd van locatie op het net, maar ook dit wordt in de mate van het mogelijke aangeduid.

En vergeten we niet te vermelden dat het geheel in de twee landstalen is opgemaakt.

Van deze gelegenheid maken we ook gebruik om te signaleren dat José Gotovitch momenteel samen met Jean Paul Willems aan een databank met ongeveer 800 titels werkt. De opzet is deze in de toekomst op de site van CarCOB te plaatsen.

“Van “internationale” tot “incident”. Duizend-en-één titels over een onvoltooide revolutie. Selectieve bibliografie van de KPB en haar voormannen” van Hugo Verstrepen kan hier worden gedownload: www.mechelsehistorischetijdingen.be/artikels/PDF/9.pdf

 

Aanvulling Archief Eddy Poncelet

Het persoonlijk archief van Eddy Poncelet werd aangevuld met stukken geschonken in 2017. Het bevat o.a. interessante documenten betreffende de Volksjeugd en de Kommunistische Jeugd op lokaal, nationaal en internationaal niveau. Daarnaast geeft het ook een idee van de vorming en kaderscholing binnen de KPB.

Bekijk de aangepaste inventaris hier of consulteer Pallas.

 

Archief Georges Van den Boom ontsloten

Georges Van den Boom (Gent, 11 december 1897 - Brussel, 21 juni 1978) was stichtend lid van de Kommunistische Partij van België. Hij was sterk actief in de communistische pers en het syndicale leven. In 1937 werd hij aangesteld als voorzitter van de Vlaamsche Kommunistische Partij (VKP), opgericht in het kader van de volksfrontpolitiek van Komintern-leider Georgi Dimitrov.

Het ontsloten archief is heel divers en omvat o.a. persoonlijke documenten, stukken met betrekking op de KPB/PCB en een verzameling persknipsels en ander documentatiemateriaal. Het geeft een mooi beeld van de politieke interesses van Georges Van den Boom maar er zijn ook lacunes. Zo is er weinig te vinden over zijn activiteiten binnen de (internationale) vakbondsbeweging en behalve verzamelde documentatie zijn er geen documenten over de Vlaamse beweging. Daarentegen is er wel een reeks artikels geschreven door Van den Boom wat zijn activiteit binnen de communistische pers weerspiegelt.

Een bijzonder dossier (doos 1, nr 7) handelt over de interne strijd binnen de partij in de periode 1927 – 1928 en de rol hierin van de Communistische Internationale. Het is een mooie aanvulling op hetgeen terug te vinden is in het vooroorlogse archief van de KPB/PCB (CAR AVTG nrs. 84 – 96).

Lees meer en download de inventaris hier.

 

Voorbije activiteiten

 

Collectie Jef Van Extergem ontsloten

Jef Van Extergem (Dendermonde, 18 februari 1898 – Ellrich, maart 1945) was antimilitarist, activist, socialist, Vlaams-nationalist en communist.

De collectie Jef Van Extergem bestaat zowel uit persoonlijke archiefstukken (foto's, brieven, vlugschriften en periodieke uitgaven) van en over Jef Van Extergem als uit stukken samengebracht door derden. De archiefvormer is onbekend. De collectie kwam in handen van Dacob via Georges Goeminne. Een aantal originele stukken komt uit het persoonlijke archief van Maria Van Extergem (dochter van Jef).

Andere stukken zijn samengebracht door de Jef Van Extergem Club naar aanleiding van herdenkingstentoonstellingen. De kleine verzameling originele foto's en originele periodieke uitgaven en vlugschriften geeft een mooi inzicht in de levensloop van Jef Van Extergem en zijn familie.

Lees meer en download de inventaris hier.

 

Dissidentie binnen de KPB

In Brood&Rozen 2018/3 verschenen artikels van Rudi Van Doorslaer en Eric Torrekens over dissidentie binnen de KPB.

Voor het onderzoek werd gebruik gemaakt van de archieven van Dacob. De artikels werden uitvoerig geïllustreerd met foto's en documenten uit onze collecties.

Lees hier 'De Vlaamse dissidenten in de Kommunistische Partij van België' van Rudi Van Doorslaer.

Lees hier 'De uitsluiting van mijn grootvader Frans Torrekens uit de Kommunistische Partij van België' van Eric Torrekens.

 

80 jaar geleden verlieten de Internationale Brigades Spanje

Sven Tuytens schreef een artikel over het leven van Piet De Moor, lid van de Belgische Kommunistische Partij, redactielid van La Voix du Peuple en brigadist.

Lees hier'80 jaar geleden verlieten de Internationale Brigades Spanje. Piet de Moor - de laatste Belg die tijdens de Spaanse Burgeroorlog sneuvelde'

 

Archief van Filip Delmotte ontsloten

Filip Delmotte (officieel Philip; afgekort als F.D.), geboren op 16 mei 1953, werd via talrijke gesprekken met Marc Braet en contacten met de plaatselijke KPB in 1975 lid van de partij. Na zijn toetreden startte de afdeling, die op dat ogenblik weinig politieke activiteit ontwikkelde, quasi onmiddellijk een elementaire werking op: colporteren met de Rode Vaan, pamfletten verdelen enz. Filip werd snel politiek secretaris van de partij, maar zoals blijkt uit zijn archief was hij ook zeer actief in andere organisaties, zoals VAKA en dit zowel op lokaal, provinciaal als nationaal niveau. Hij klom binnen het partijkader vrij snel op, werd secretaris van de Vlaamse Gewestraad, secretaris van het Vlaams Bureau, wat concreet betekende secretaris van Jef Turf en maakte in die hoedanigheid bv. de verslagen op. Wanneer hij lid werd van het Politiek Bureau (1984), bleef hij de verslagen opmaken en eveneens “Feiten en Argumenten” redigeren. Hij was ook al snel gewestelijk politiek verantwoordelijke.

F.D. was nauw betrokken bij het luik “media” van de partij. Hij was beheerder van de Vlaamse Progressieve omroepvereniging (VPO) en lid van de gastprogrammaraad. Hij speelde een rol in de Vlaamse Progressieve Uitgeverij (VPU), de uitgever van de Rode Vaan en bij de Rode Vaan zelf. Wanneer de VPU op 20 maart 1996 in vereffening gaat wordt F.D. aangeduid als vereffenaar.

Hij werd na het ontslag van Jef Turf redacteur van de Rode Vaan en van het blad Markant, de opvolger van de Rode Vaan, en in 1994 hoofdredacteur. F.D. was ook bestuurder bij Eurovid, een video-productiebedrijf aanleunend bij de Vlaamse Raad van de KPB.

Het op 1 februari 2017 geschonken archief weerspiegelt alle terreinen waarop Filip Delmotte actief was. Dit laten we dan ook in de inventaris tot uiting komen. Enkele documenten zijn wellicht van de hand van Lieve Bels, zijn toenmalige echtgenote. Zij was lid van de vrouwencommissie waarvan Jos Van Sande de trekker was.

Download de inventaris hier

 

Archief André Mommen ontsloten

André Mommen (1945 – 2017) studeerde politieke wetenschappen aan de Nedelandstalige afdeling van de ULB. In 1969 ging hij in Nederland aan de slag als vormingswerker bij het Vormingswerk Jongvolwassenen (VJV). Vanaf midden jaren 1970 zette hij zijn onderzoek verder aan de VUB bij o.a. Marcel Liebman bij wie hij in 1976 de doctoraatstitel behaalde met een thesis over de heterogene ideologische achtergrond van de vroege Belgische Werkliedenpartij. Nadien werd hij docent aan de Universiteit van Amsterdam en was hij tevens gastprofessor aan de Universiteit van Aix-Marseille. Mommen was een vruchtbaar schrijver en publiceerde naast talloze wetenschappelijke artikels, o.a. In De Nieuwe en het Tijdschrift voor Diplomatie. Daarnaast was hij jarenlang de hoofdredacteur van het Vlaams Marxistische Tijdschrift (VMT).

Naast een reeks eigen teksten en manuscripten bevat dit archief voornamelijk stukken die betrekking hebben op het VMT en IMAVO vzw.

Download de inventaris hier

 

De ontsluiting van het archief van de Politieke Controle Commissie

Het archief van de Politieke Controle Commissie (PCC/CCP) bevat behalve de biografische fiches van de KPB een uitgebreid deel dat nog niet ontsloten was.

Dit archief is zeer disparaat. De wijze waarop dit archief gevormd is, laat niet toe een oorspronkelijke orde te vinden, laat staan te herstellen of zelfs maar een logische structuur te geven. Dit laatste zou behalve zeer arbeidsintensief zo goed als zeker tot mislukken gedoemd zijn en de nog aanwezige sporen van samenhang vernietigen.

Maar de inhoud is ongelooflijk rijk. Om de geïnteresseerden een idee te geven van de rijkdom volgt hier de lijst van de titels van de dozen en van de omslagen die ze bevatten. Maar de recent gerealiseerde ontsluiting gaat veel dieper, is zelfs op stukniveau opgemaakt. Om het recht op privacy te garanderen wordt deze gedetailleerde lijst niet online geplaatst en kan men ze enkel in de leeszaal van Dacob consulteren.

Het totale archief omvat 11 strekkende meter.

Bekijk het overzicht van wat het archief van de PCC/CCP bevat hier.

 

 

Du Rouge au Tricolore. Les Communistes belges de 1939 à 1944

Deze uitgave bespreekt de rol van Belgische communisten en de KPB/PCB in het verzet en is onmisbaar in de studie van de geschiedenis van WOII en de bezetting. De herwerkte editie vertrekt vanuit de rol van de militanten en onderzoekt vervolgens de structuren en principes die aan de basis lagen van diverse acties.

Het werk van José Gotovitch is het resultaat van jarenlang onderzoek in de ontsloten archieven van Moskou, de openbare archieven van de communistische cellen in België en de lange zoektocht die de auteur ondernam naar getuigen en nieuwe archieven.

Het nieuwe boek is niet enkel een verbeterde versie van de uitgave van 1992 maar het bevat diverse aanvullingen. Zo werden er 250 biografische notities over militanten geactualiseerd.

Het boek kan nu besteld worden bij Carcob. Meer informatie hier.

 

Raadpleeg de online catalogus

Pallas laat toe het reeds ontsloten archief en de bibliotheek te doorzoeken. De catalogus wordt steeds verder aangevuld en geactualiseerd.